inoxthaiduong

Những áp lực của ngành thép Việt Nam

Cuộc cạnh tranh trong ngành thép đang ở thời kỳ gay gắt nhất trong những năm gần đây. Hiện nay, tổng sản lượng các chủng loại thép sản xuất trong nước đã vượt xa nhu cầu thị trường. Thêm vào đó, lượng thép nhập khẩu liên tục tăng, các doanh nghiệp thép nước ngoài có xu hướng đẩy mạnh đầu tư nhà máy tại Việt Nam đang gây áp lực đối với các doanh nghiệp ngành thép.

Chênh lệch lớn cán cân Cung - Cầu

Theo tính toán sơ bộ, tổng năng lực sản xuất ngành thép nước ta đạt khoảng 30 triệu tấn/năm, đứng đầu các nước Đông - Nam Á, tuy nhiên công suất hoạt động chỉ đạt khoảng từ 60 - 65% công suất thiết kế. Đối với thép xây dựng, tổng công suất các nhà máy đạt khoảng 12 triệu tấn/năm, nhưng sản lượng tiêu thụ vài năm gần đây chỉ dao động quanh mức từ 7 - 9 triệu tấn. Nhiều chủng loại thép năng lực sản xuất vượt gấp hơn hai lần mức tiêu thụ, khiến các nhà máy chỉ hoạt động cầm chừng từ 50 - 55% công suất thiết kế. Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) đánh giá, trong năm tháng vừa qua, các doanh nghiệp thép thành viên VSA đã sản xuất 9,7 triệu tấn thép các loại, tăng 24% so cùng kỳ. Tuy sản xuất trong nước tăng mạnh, nhưng cả nước vẫn nhập khẩu gần 5,7 triệu tấn thép, giá trị kim ngạch hơn 4 tỷ USD; trong đó, nhập từ Trung Quốc chiếm gần 50% (trị giá hơn 1,8 tỷ USD), có cả những mặt hàng trong nước đã dư thừa, tồn kho lớn.

Ngành thép có mức tiêu thụ năng lượng lớn, chiếm gần 5,5% tổng năng lượng tiêu thụ của các ngành công nghiệp; trong đó, điện năng chiếm tỷ trọng lớn nhất (khoảng 50%). Theo tính toán của một chuyên gia ngành thép, để luyện được một mẻ thép, doanh nghiệp thép trong nước cần trung bình khoảng 90 - 180 phút, điện năng tiêu thụ cho mỗi tấn khoảng 550 - 690kWh, trong khi mức trung bình của thế giới chỉ khoảng 45 - 70 phút, tiêu hao điện năng khoảng 360 - 430kWh. Theo cân đối của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, hệ thống điện chỉ bảo đảm cung cấp đủ điện cho nền kinh tế và đời sống trong tình huống bình thường. Trường hợp phát sinh một số yếu tố bất lợi như tiến độ đầu tư các nhà máy điện bị “vỡ kế hoạch”, ảnh hưởng việc cung ứng điện; khả năng sản xuất điện của các nhà máy điện ngoài EVN không đạt yêu cầu; tốc độ tăng phụ tải quá nhanh,… chắc chắn nguy cơ thiếu hụt sẽ xảy ra. Tình hình cung cấp điện cho 21 tỉnh, thành phố phía nam trong năm nay và những năm tiếp theo được nhận định vẫn tiếp tục gặp khó khăn, hệ thống điện miền nam vẫn chưa tự cân đối nguồn cung, phụ thuộc nhiều vào nguồn cung từ miền bắc và miền trung qua đường dây 500kV, nhất là trong các tháng mùa khô khi phụ tải tăng cao. Ở các tỉnh, thành phố như Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Cần Thơ,… công nghiệp phát triển nhanh, phụ tải tăng cao hơn 11%, đang đe dọa khả năng cung cấp điện ổn định, tại một số thời điểm đã xảy ra tình trạng quá tải. Trong khi đó, hầu hết các nhà máy sản xuất thép đều tập trung tại các tỉnh miền trung trở vào, nhiều doanh nghiệp thép vẫn tiếp tục xu hướng mở rộng hoặc đầu tư mới nhà máy sản xuất thép ở khu vực này, càng gây áp lực lớn lên khả năng cung cấp điện và hệ thống truyền tải điện.

Thận trọng khi cấp phép đầu tư thép

Trong khi ngành thép đang đối mặt khó khăn do dư thừa nguồn cung, bị cạnh tranh gay gắt của thép nhập khẩu,… nhiều doanh nghiệp thép nước ngoài đang có xu hướng dịch chuyển nhà máy thép qua Việt Nam càng khiến khó khăn thêm chồng chất, nguy cơ chịu ảnh hưởng bất lợi của ngành thép ngày càng rõ nét. Thời gian gần đây, nhiều mặt hàng thép xuất khẩu của Việt Nam đã bị “chặn” bởi việc áp thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp tại nhiều nước. Cuối tháng 5 vừa qua, Bộ Thương mại Mỹ tuyên bố áp thuế nhập khẩu “mạnh tay” lên các sản phẩm thép từ Việt Nam được cho là có xuất xứ từ Trung Quốc. Theo phán quyết này, Mỹ sẽ áp thuế chống bán phá giá gần 200% và thuế chống trợ cấp hơn 256% đối với thép cuộn cán nguội từ Việt Nam; thép không gỉ từ Việt Nam cũng bị áp thuế chống bán phá giá gần 200%, chưa kể hai chủng loại này còn bị cộng thêm mức thuế 25%. Đầu năm nay, EU đã thông báo mở cuộc điều tra phòng vệ thương mại đối với 26 mặt hàng thép nhập khẩu, trong đó có sáu loại xuất xứ từ Việt Nam. Nếu bị cáo buộc có hiện tượng “lẩn tránh xuất xứ”, thép Việt Nam sẽ có nguy cơ bị áp thuế, thay vì được hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập 0% như hiện nay.

Ngành thép trên thế giới được xác định là ngành “công nghiệp bẩn”, cho nên thời gian gần đây, nhiều quốc gia siết chặt quy định, tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường, mức tiêu thụ năng lượng,… khiến chi phí sản xuất tăng, lợi nhuận giảm, một số nhà máy thép cũ, công nghệ lạc hậu đang được hỗ trợ để di dời sang các nước khác có quy định “lỏng” hơn. Trong 5 năm gần đây, Trung Quốc đã mạnh tay tái cấu trúc ngành thép, chuyển hàng loạt dự án thép đầu tư ra nước ngoài, trong đó có khu vực ASEAN và Việt Nam. Tập đoàn thép Sting Shan (Trung Quốc) đã quyết định đầu tư nhà máy inoxthép không gỉ cán nóng ở Indonesia, sản lượng vượt xa mức tiêu thụ toàn thị trường của quốc gia này. Công ty Yongjin (Trung Quốc) cũng xây dựng một nhà máy công suất 700.000 tấn ở đây, chủ yếu lấy nguyên liệu từ Sting Shan. Cũng chính doanh nghiệp này đang xúc tiến đầu tư nhà máy thép không gỉ cán nguội công suất gần 300.000 tấn/năm tại Đồng Nai khiến VSA và nhiều doanh nghiệp hết sức lo ngại. VSA đã chính thức báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành liên quan, đề nghị xem xét thận trọng việc chấp thuận đầu tư đối với Yongjin. Theo quan điểm của VSA, trước sức ép cung - cầu thép mất cân đối, chủ nghĩa bảo hộ ngày càng gia tăng ở các quốc gia mà Mỹ và EU là điển hình nhằm hạn chế làn sóng nhập khẩu thép, các biện pháp phòng vệ thương mại đã được áp dụng đồng loạt đối với sản phẩm thép xuất xứ từ Trung Quốc. Trên cơ sở phân tích số liệu và căn cứ tình hình thực tế, VSA kiến nghị các cơ quan Nhà nước xem xét chỉ khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các sản phẩm thép hợp kim chất lượng cao phục vụ chế tạo, đóng tàu, ô-tô… trong nước chưa sản xuất được. Đồng thời, chưa cần thiết phải đầu tư thêm các sản phẩm thép xây dựng, thép cuộn, tôn mạ… trong giai đoạn hiện nay và không phê duyệt các dự án đầu tư các sản phẩm thép trong nước đã dư thừa.

Một số chuyên gia ngành luyện kim đã bày tỏ đồng tình đối với kiến nghị của VSA bởi nước ta dường như đã trở thành “điểm trung chuyển” của các doanh nghiệp thép Trung Quốc để tránh bị đánh thuế từ nhiều quốc gia. Để hạn chế ảnh hưởng của ngành thép từ việc các nước áp dụng các biện pháp bảo hộ gây khó khăn cho xuất khẩu, các chuyên gia khuyến nghị, doanh nghiệp cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, đồng thời học hỏi, nắm bắt rõ luật thương mại quốc tế cũng như của các nước xuất khẩu.

Các tin liên quan

Canada áp thuế chống bán phá giá thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam, mức thuế cao nhất lên đến 99,2%
Canada áp thuế chống bán phá giá thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam, mức thuế cao nhất lên đến 99,2%
Cơ quan Biên phòng Canada (CBSA) vừa thông báo kết luận cuối cùng về vụ việc điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm thép cán nguội dạng cuộn hoặc dạng thanh nhập khẩu từ Việt Nam, Trung Quốc và Hàn Quốc.
Brazil rà soát biện pháp chống bán phá giá thép không gỉ cán nguội Việt Nam
Brazil rà soát biện pháp chống bán phá giá thép không gỉ cán nguội Việt Nam
Đây là vụ việc Brazil điều tra và áp dụng biện pháp chống bán phá giá từ năm 2013 với mức thuế dành cho các nhà xuất khẩu sản phẩm thép không gỉ cán nguội Việt Nam là 35,6%
Nhà máy Thép nước ngoài tìm cách vào Việt Nam
Nhà máy Thép nước ngoài tìm cách vào Việt Nam
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã có những tác động nhất định tới một số lĩnh vực kinh tế của Việt Nam, trong đó phải kể đến ngành thép. Nhiều doanh nghiệp thép tại Trung Quốc đang lên kế hoạch chuyển sang “đứng chân” tại Việt Nam.
Thị trường kim loại thế giới ngày 9/11/2018: Đồng giảm giá mạnh nhất kể từ giữa tháng 8/2018
Thị trường kim loại thế giới ngày 9/11/2018: Đồng giảm giá mạnh nhất kể từ giữa tháng 8/2018
Giá đồng giao sau 3 tháng trên sàn London ngày 9/11/2018 giảm, thiết lập tuần giảm mạnh nhất kể từ giữa tháng 8/2018, do đồng USD tăng mạnh sau cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.
Ngành thép phải chủ động ứng phó với kiện phòng vệ thương mại
Ngành thép phải chủ động ứng phó với kiện phòng vệ thương mại
Là một trong những ngành phải đối mặt với nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại nhất từ các nước, ngành thép trong nước đang đứng trước nỗi lo giảm sản lượng xuất khẩu.
DN Mỹ đề nghị điều tra sản phẩm thép không gỉ nhập khẩu từ Việt Nam do nghi ngờ lẩn tránh thuế.
DN Mỹ đề nghị điều tra sản phẩm thép không gỉ nhập khẩu từ Việt Nam do nghi ngờ lẩn tránh thuế.
Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công thương) cho biết, một số doanh nghiệp sản xuất thép tại Mỹ vừa nộp yêu cầu điều tra, áp dụng biện pháp chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp tới Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đối với sản phẩm thép chống ăn mòn nhập khẩu từ Việt Nam do nghi ngờ lẩn tránh thuế từ Đài Loan và Hàn Quốc và thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam do nghi ngờ lẩn tránh thuế từ Hàn Quốc.
Ngành thép Việt Nam nằm ngoài các quyết định áp thuế từ Mỹ
Ngành thép Việt Nam nằm ngoài các quyết định áp thuế từ Mỹ
Chiến tranh thương mại nổi lên như một vấn đề nóng trong năm 2018, với sự kiện đầu tiên thu hút sự chú ý của giới phân tích liên quan đến việc Chính phủ Mỹ quyết định áp dụng thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm nhập khẩu từ hầu hết các quốc gia, bắt đầu có hiệu lực từ tháng 03/2018
Thuế chống bán phá giá với thép không gỉ cán nguội nhập khẩu cao nhất là 37,29%
Thuế chống bán phá giá với thép không gỉ cán nguội nhập khẩu cao nhất là 37,29%
Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định kết quả rà soát lần thứ nhất việc áp dụng biện pháp chống bán phá đối với một số sản phẩm thép không gỉ cán nguội nhập khẩu, theo đó, mức thuế cao nhất được  áp dụng đến ngày 06/10/2019 lên tới 37,29% áp cho những nhà sản xuất thép không gỉ tại Đài Loan.
Canada, Mexico và EU “nổi đóa” sau khi bị Mỹ đánh thuế thép, nhôm
Canada, Mexico và EU “nổi đóa” sau khi bị Mỹ đánh thuế thép, nhôm
Canada và Mexico đã tung biện pháp trả đũa đối với Mỹ sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp thuế lên thép và nhôm nhập khẩu từ hai nước này và Liên minh châu Âu (EU). Về phần mình, châu Âu cảnh báo đã sẵn sàng trả đũa Mỹ, làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ bùng nổ chiến tranh thương mại toàn cầu.
Thị trường kim loại thế giới ngày 13/6: Giá giảm trước cuộc họp của Fed
Thị trường kim loại thế giới ngày 13/6: Giá giảm trước cuộc họp của Fed
Giá các kim loại cơ bản ngày 13/6 hầu hết đều giảm, dẫn đầu sự suy giảm giá nhôm tại Thượng Hải xuống mức thấp nhất 6 tuần, do các nhà đầu tư chờ đợi tin tức từ cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, dự kiến sẽ tăng lãi suất.
Mỹ trừng phạt nặng thép Trung Quốc xuất cảng từ Việt Nam
Mỹ trừng phạt nặng thép Trung Quốc xuất cảng từ Việt Nam
Bộ Thương mại Mỹ ngày 21/5 áp thuế mạnh tay với lô thép có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng được vận chuyển đi qua bên thứ ba nhằm che giấu xuất xứ để tránh việc bị kiện bán phá giá.
Đồng minh Mỹ dọa đáp trả mức thuế thép, nhôm nhập khẩu cao
Đồng minh Mỹ dọa đáp trả mức thuế thép, nhôm nhập khẩu cao
Khi mức thuế cao được áp dụng với mặt hàng nhôm, thép nhập khẩu vào Mỹ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-6, các đồng minh Mỹ liên tục đưa ra hàng loạt chỉ trích nhắm vào chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Bình luận